W dzisiejszych czasach wiele osób potrzebuje pomocy dietetyka. Pacjenci pytają często o możliwość skorzystania z porady dietetycznej w ramach świadczeń NFZ. Niestety w dziale Ambulatoryjnych Świadczeń Specjalistycznych Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dowiedzieliśmy się że nie prowadzi się kontraktowania dietetyków. Jedyną opcją skorzystania z porady są konsultacje szpitalne, które najczęściej mają miejsce podczas hospitalizacji. Jest to ogromna szkoda bo z pewnością w wielu przypadkach przy wdrożeniu odpowiedniej kuracji dietetycznej można by uniknąć pogarszania się stanu zdrowia pacjenta i hospitalizacji.

Wszystkie osoby potrzebujące dietetycznej konsultacji, mające problem z nadwagą, niedowagą bądź cierpiące na choroby dieto-zależne zapraszamy do naszych poradni. Każdemu pacjentowi staramy się zapewnić odpowiadające mu warunki i sposób współpracy. Zachęcamy do kontaktu i zadawania pytań w poszczególnych placówkach.

Dietetycy zalecają w trakcie diety wypijać 1,5-2 litry płynów wysokiej jakości. Zaliczają do nich: wodę mineralna, herbatę zieloną i czerwoną oraz herbatki ziołowe. Niewskazane w trakcie diety odchudzającej jest picie czarnej herbaty, która ma właściwości odwadniające. Zobacz film!

Mieszkańców Warszawy zapraszamy na kurację dietetyczną do Pani Oli, więcej informacji na stronie dietetyk Warszawa. Prowadzimy także gabinety w innych miastach, zobacz listę wszystkich poradni

Produktami, które są niewskazane w codziennej diecie, są te zawierające cukry proste i tłuszcze. Do grupy charakteryzującej się wysoką zawartością węglowodanów prostych zalicza się białe pieczywo, biały ryż oraz długo gotowane ziemniaki. Tuczą również przekąski: krakersy, paluszki, chipsy i smażone frytki. Warto unikać też tłustych mięs, słodzonych napojów i słodyczy, a najlepiej zamienić je na produkty mniej tuczące. Na jakie? Zobacz film!

Mieszkańców Warszawy zapraszamy na kurację dietetyczną do Pani Oli, więcej informacji na stronie dietetyk Warszawa. Prowadzimy także gabinety w innych miastach, zobacz listę wszystkich poradni

Szybki ubytek masy ciała dotyczy diet, które powodują szybki spadek wody w organizmie. Efekt jest najczęściej krótkotrwały, ponieważ woda znów gromadzi się w organizmie i poprzednia masa ciała powraca. Są również diety, których stosowanie wiąże się z szybkim spalaniem tkanki tłuszczowej. Takie diety są szkodliwe, ze względu na niebezpieczeństwo zbyt szybkiego uwalniania do organizmu szkodliwych substancji, które zmagazynowane są w tkance tłuszczowej. Najbezpieczniejszy ubytek masy ciała powinien wynosić kilogram w ciągu tygodnia. Jeśli dieta powoduje szybszy ubytek masy ciała, zaleca się ze względów zdrowotnych zmianę diety. Zobacz film!

Mieszkańców Warszawy zapraszamy na kurację dietetyczną do Pani Oli, więcej informacji na stronie dietetyk Warszawa. Prowadzimy także gabinety w innych miastach, zobacz listę wszystkich poradni

Zdrowa i skuteczna dieta odchudzająca to taka, której efekty powinny być widoczne co najmniej 2 lata po zakończeniu okresu odchudzania. Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić. Jak zatem powinna wyglądać zdrowa i bogata w składniki odżywcze dieta? Jakiego rodzaju sport i jak często uprawiać, żeby zwiększyć efekty diety? Zobacz film!

Mieszkańców Warszawy zapraszamy na kurację dietetyczną do Pani Oli, więcej informacji na stronie dietetyk Warszawa. Prowadzimy także gabinety w innych miastach, zobacz listę wszystkich poradni

Pytanie: Ostatnio udało mi się zgubić 5kg na diecie białkowej doktora Dukana. Koleżanka próbuje mnie przekonywać że dieta ta jest niezdrowa (usłyszała tak od swojego lekarza), sama jednak nie bardzo wie dlaczego. Dr Dukan zapewnia w swojej książce że dieta ta dostarcza organizmowi wystarczającą ilość witamin. Czy rzeczywiście są jakieś skutki uboczne stosowania takiej diety? Bardzo proszę o odpowiedź bo nie wiem czy dalej bez obaw mogę kontynuować tą dietę

Odpowiedź: Dieta proteinowa, zwana również dietą białkową, którą opracował Francuz, dr Pierre Dukan, jest ostatnio chyba najbardziej popularnym sposobem walki z nadwagą. Praktycznie każda nowa koncepcja sposobu odżywiania się przechodzi swój okres sławy – przypomnijmy sobie ilu fanów zyskała na przykład dieta Kwaśniewskiego (wysokotłuszczowa), Plaż Południowych (South Beach), dieta Slim-line lub Cambridge (z posiłkami w formie sproszkowanej), dieta niełączenia czy dieta zgodna z grupą krwi. A tak na prawdę ilu ludzi tyle powinno być teorii dlatego że każdy z nad ma trochę inny organizm, inny tryb życia i inne potrzeby.

Dieta dr Dukana jest bez wątpienia skuteczną dietą odchudzającą, zwłaszcza w początkowym okresie odchudzania, w pierwszej fazie, która jest ubogoenergetyczna. Pierwsza faza jest niestety również najmniej zdrowa - ogranicza bowiem żywność jedynie do produktów białkowych, takich jak mięso, ryby, jaja i sery. Przy takim jadłospisie około 65-75% energii pochodzi z białka, a ilość zdrowa, zalecana przez Światową Organizację Zdrowia i Instytut Żywności i Żywienia, to 12-16%. Ilość taka może doprowadzić do zbyt dużego zakwaszenia organizmu, podnosi ryzyko chorób nerek. Wyeliminowanie warzyw i owoców skutkuje natomiast niedoborem niektórych witamin. Dieta ogranicza również spożycie tłuszczy roślinnych, co może doprowadzić do niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i zaburzeń w gospodarce lipidowej. Błędem jest również ograniczenie do zera spożywania produktów z węglowodanów złożonych, takich jak pieczywo pełnoziarniste, grube kasze, brązowy ryż i makaron razowy, pozbawiamy się w ten sposób cennego dla nas błonnika i źródła węglowodanów, których potrzebujemy do sprawnego funkcjonowania mózgu i mięśni.

Dłuższe kontynuowanie diety jest więc niebezpieczne, grozi chronicznymi zaparciami, a co za tym idzie chorobami jelit, nawet nowotworowymi. Zalecałabym powrót do racjonalnej diety, bogatej w warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe, ewentualnie z lekko zwiększoną ilością białka by utrzymać lekko podniesiony poziom metabolizmu. Przy zwiększaniu ilości białka w diecie proszę pamiętać o wypijaniu dużej ilości płynów, powyżej 2 litrów na dobę.

Chodzę do poradni, gdzie wizyty u dietetyka są darmowe, podczas diety mam jednak przyjmować sporą ilość kosztownych suplementów. Czy rzeczywiście dzięki suplementom szybciej osiągnę wymarzoną wagę?

Odpowiedź: W dzisiejszej dobie kolorowe strony gazet, reklamy telewizyjne, ulotki rozdawane na ulicy czy ogromne bilbordy na przystankach autobusowych przyciągają naszą uwagę cudownymi specyfikami, którą pomogą spełnić marzenia o idealnej i zgrabnej sylwetce. Tysiące argumentów przemawiają do naszej świadomości o tym, że ów cud lek jest sposobem na poradzenie sobie z od lat tajnie skrywanym problemem: ciut za dużym brzuszkiem lub tłuszczykiem nagminnie atakującym uda czy inne partie ciała. Ale czy rzeczywiście jest tak jak nam się obiecuje? Czy środek, któremu powinniśmy zaufać jak twierdzą reklamy i gazety jest rzeczywiście tak magiczny jakby się wydawało?

Niekoniecznie. Po pierwsze pułapką może być fakt, iż preparat nie został zatwierdzony przez Główny Inspektorat Sanitarny i dopuszczony do sprzedaży w Polsce. Po drugie niektóre składniki zawarte w suplemencie mogą powodować niepożądane działania i skutki uboczne np. przyspieszenie pracy serca, wzrost ciśnienia, a w skrajnych przypadkach nawet zgon. Niekorzystne efekty mogą być zauważalne dopiero po jakimś czasie, a niektóre z nich mogą być nieodwracalne powodując uszkodzenie wątroby czy nerek. Substancje takie jak efedryna, meridia, orlisat czy CLA pobudzają ośrodkowy układ nerwowy, mogą powodować ryzyko powstawania objawów gastrycznych tupu biegunka czy wymioty, a co najgorsze przyczyniają się do uzależnienień psychicznych i silnych depresji. Osoby spożywające tabletki na odchudzanie mogą być nieświadome faktu, iż w połączeniu z innymi lekarstwami mogą zaburzać ich wchłanianie. Ponadto obecny stan wiedzy nie pozwala na potwierdzenie 100% skuteczności działania pojawiających się na rynku suplementów.

Jeśli faktów przemawiających na niekorzyść naszych fenomenalnych preparatów jest zbyt mało, kolejnym stawiającym je w niekorzystnym świetle jest pojawiający się efekt jojo. Zaraz po odstawieniu tabletek efekty ich spożywania znikają. Można to w pewnym sensie nazwać oszukiwaniem samego siebie, ponieważ nasz organizm jest sprytniejszy niż by się to komukolwiek wydawało. W obliczu zagrożenia tj. łykania suplementów lub stosowania innych rygorystycznych metod odchudzania włącza się naturalny mechanizm obronny, którym jest znaczne zredukowanie szybkości metabolizmu i odkładanie rezerw tkanki tłuszczowej. Po odstawieniu suplementów, wracając do swojego ulubionego jadłospisu z dużą ilością czekolady, pizzy czy coli dostarczamy organizmowi duże ilości pożywienia zapominając, że metabolizm jest na niskim poziomie. Choćby istniały nawet super tabletki na odchudzanie, nie będą z pewnością w stanie spalić za nas całego tłuszczu i nauczyć nas dobrych nawyków żywieniowych.

Dlatego odchudzanie powinno opierać się na zdrowej, racjonalnej diecie oraz odpowiednio dobranych ćwiczeniach. Bazując na tych zasadach uzyskamy w zdrowy sposób swój cel omijając wszystkie wyżej wymienione pułapki i niebezpieczeństwa.

Witam serdecznie, Mam pytanie dotyczące zielonej herbaty i jej właściwości wspomagającym odchudzanie. Na stronach internetowych odnalazłam liczne, aczkolwiek przeciwstawne opinie na ten temat. Chciałabym więc dowiedzieć się, czy zielona herbata, podobnie jak czerwona, przyspiesza spalanie kalorii oraz utratę wagi. Interesuje mnie to, gdyż bardzo często piję zieloną herbatę ze względu na upodobania smakowe, w żadnym razie nie zależy mi jednak na spadku masy ciała, gdyż mam dużą niedowagę. Chciałabym wiedzieć, czy pomijając wszelkie korzystne właściwości, zielona herbata może wywołać u mnie spadek wagi, jeśli piję ok. 5 szklanek dziennie? czy powinnam ograniczyć jej picie? Ponadto chcę się również dowiedzieć, czy cukier w zielonej herbacie niweluje jej zdrowotne działanie, czy też jest to również mit?

Odpowiedź: Od kilku lat pojawia się coraz więcej badań, które potwierdzają pozytywne właściwości zielonej herbaty. Japończycy uważają, że wypicie od 4 do 10 filiżanek tego napoju dziennie korzystnie wpływa na zdrowie i przedłuża życie człowieka średnio o 3 lata. Herbata powtórnie zaparzona jest wg niektórych smakoszy smaczniejsza. Ponownie parzona jest równie bogata, a nawet bogatsza w składniki mineralne niż ta z pierwszego naparu. Chodzi tu zwłaszcza o rzadko występujący w pożywieniu mangan i fluor. Warto jednak pamiętać, że wilgotnych liści zielonej herbaty nie można przechowywać dłużej niż 12 godzin, ponieważ później rozwijają się na nich grzyby. Jeśli nie masz problemów z żołądkiem czy ciśnieniem możesz spokojnie wypić 4-5 filiżanek zielonej herbaty dziennie. Staraj się kupować zieloną herbatę w sprawdzonych sklepach i wybieraj tylko tą w postaci liści – te gotowe do zaparzenia (w ekspresowych torebkach) mają dużo mniej pozytywnych właściwości. Przeciwutleniające i oczyszczające właściwości zielonej herbaty sprawiają, że jest ona obowiązkowym elementem diety ludzi odżywiających się świadomie.

Wbrew powszechnie panującej opinii zielona herbata nie ma właściwości odchudzających. Picie jej wprawdzie lekko przyśpiesza przemianę materii, ale nie jest lekiem na nadwagę i nie powinna wpłynąć na znaczny spadek masy ciała. Jednak przy problemach ze zbyt częstym wypróżnianiem radzimy unikać częstego picia zielonej herbaty.

Regularne picie zielonej herbaty obniża poziom trójglicerydów i cholesterolu, co zmniejsza zagrożenie zawału serca, miażdżycy tętnic oraz powstawania zakrzepów. Jej spożycie powinny ograniczyć osoby z wrzodami żołądka, ponieważ wzmaga ona wydzielanie soków żołądkowych. Zielona herbata nie lubi towarzystwa mleka. Możesz natomiast osłodzić ją odrobiną cukru, łyżeczką miodu lub dodać listek świeżej mięty. Pijmy więc ten aromatyczny napój jak najczęściej. Jeżeli zastąpimy nim kawę, colę i czarną herbatę, to na tym zyskają nasze zdrowie i uroda.

Dlaczego należy jeść ciemne pieczywo, czy chleb może szkodzić, czy pieczywo tuczy, co można w nim znaleźć i jak wybrać dobry chleb w sklepie – na pytania odpowiada mgr Małgorzata Panek, dietetyk z poradni Mój Dietetyk w Toruniu.

1 .Chleb często spożywamy na śniadanie i kolację. W większości domów jest podstawą codziennego menu. Zazwyczaj jemy chleb pszenny, lecz wielu specjalistów namawia do spożywania ciemnego pieczywa. Czy chleb razowy jest rzeczywiście zdrowszy? Jeśli tak to dlaczego? Jakie rodzaje pieczywa są najzdrowsze?

Ogromny wybór pieczywa o nowych recepturach i kształtach sprawia, że ostatnio jemy go coraz więcej i coraz częściej – słusznie, bowiem pieczywo jest uznawane za ważną i zdrową część naszej diety. Jest jednym z najlepszych źródeł błonnika niezbędnego do trawienia i wydalania, a także węglowodanów złożonych, które pomagają przez dłuższy czas zachować wysoki poziom energii i zapobiegają wahaniom stężenia cukru we krwi. Obecność witamin z grupy B, E, kwasu foliowego oraz składników mineralanych takich jak wapń, magnez, fosfor, potas, cynk czy żelazo również przemawia na korzyść spożywania produktów zbożowych. Nie jest obojętne jakie pieczywo spożywamy. Wszystko uzależnione jest od stopnia przemiału ziarna. Przy produkcji białego pieczywa część składników odżywczych, które znajdują się tuż pod łuską oraz w zarodku i tarczce ziarna zostają odrzucone, natomiast przy wytwarzaniu pieczywa ciemnego wszystkie ważne składniki pozostają nietknięte. Dodatkowym atutem produktów pełnoziarnistych jest ich rola w poprawie stanu naczyń krwionośnych, korzystny wpływ na funkcjonowanie mózgu i układu nerwowego, a wysokie stężenie lignanów w nich zawartych chroni przed nowotworami. Najzdrowsze jest pieczywo produkowane z mąki graham lub razowej. Warto przyjrzeć się bliżej również pumperniklowi produkowanemu ze śruty żytniej bez zawartości drożdży, z dużą ilością błonnika oraz chlebowi orkiszowemu.

2. Czy ciemne lub jasne pieczywo może szkodzić osobom cierpiącym na pewne schorzenia? Słyszałam, że osoby, które mają poważne problemy z wątrobą powinny unikać wypieków z mąki żytniej? Czy to prawda?

Tak, zawsze od reguły są jakieś wyjątki. Jedną z dość poważnych chorób mających związek z niemożliwością spożywania pieczywa pszennego jest celiakia czyli nietolerancja glutenu (jednego z białek mąki pszennej). Gluten uszkadza u osób cierpiacych na tą chorobę kosmki błony śluzowej jelita cienkiego co uniemożliwia wchłanianie składników odżywczych, może upośledzać wzrost i powodować zaburzenia w trawieniu. Z kolei zawarty w zaczynie pieczywa razowego kwas mlekowy i octowy mogą działać drażniąco na żołądek, jelita, błonę śluzową przełyku, dlatego osoby chore na refluks żołądkowo-przełykowy, mające problemy z wątrobą czy zespołem jelita nadwrażliwego powinny wyeliminować go ze swojego jadłospisu.

3. Mówi się, że wszelkiego rodzaju dania mączne tuczą, a osoby, które się odchudzają powinny unikać makaronów, klusek, a także jeść mniej chleba. Czy to prawda? Czy są diety wyszczuplające, które dopuszczają jedzenie chleba? A co z bułkami?

Według zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia, każdego dnia w naszej diecie powinno znaleźć się 5-6 porcji produktów zbożowych, w tym także kasz, płatków, ryżu brązowego czy makaronów pełnoziarnistych. Nie jest prawdą stwierdzenie, że chleb, bułki czy inne produkty zbożowe tuczą. Owszem, mogą one przyczynić się do nadwagi gdy będą jedzone w dużych ilościach przekraczających dzienne zalecane spożycie lub gdy będziemy wybierać nieodpowiedni asortyment. Nie powinniśmy unikać tych produktów, nasze menu powinno być urozmaicone i tym samym dostarczać jak najwięcej składników odżywczych. Istnieją diety odchudzające, które dopuszczają spożywanie chleba w ciągu dnia, jest to chociażby dieta polecana w naszej poradni. Cała filozofia polega tutaj na tym , aby produkty te były odpowiednio dobrane i zbilansowane. Mówi się, iż to nie pieczywo jest tuczące, a to czym się je smaruje, dlatego warto zastanowić się nad ewentualną rezygnacją z tłuszczu do smarowania kanapek.

4. Czym są słynne „polepszacze” dodawane do chleba przez niektórych producentów? Czy mogą być szkodliwe dla naszego zdrowia?

W dzisiejszych czasach przeciętny Polak zjada około 70 kg pieczywa rocznie, przyczyniły się do tego głownie hipermarkety, ale także piekarze, którzy produkując swoje wyroby na potęgę nieco odbiegają od prawidłowego sposobu produkowania pieczywa. Prawdziwy chleb jak wynika z definicji powinien być żytni, na zakwasie, powstały na skutek kilkudniowej fermentacji mąki bez grama chemii w środku. Dzięki zakwasowi produkt ma lekko kwaśny smak i dużo mniej soli, której niestety sporo w „oszukanych” bułkach czy chlebach marketowych. Do produkcji najczęściej dostępnego i masowo produkowanego pieczywa wystarczy jedynie mąka pszenna, suche drożdże i dodatek chemii w postaci wspomnianych „polepszaczy” czyli spulchniaczy (np. E330, E322), wybielaczy (np. mąki sojowej, E471, E300), sztucznych kwasów, które powodują szybszą fermentację, konserwantów, emulgatorów, środków zapobiegających pleśni, czy nawet karmelu w celu uzyskania ciemnego koloru wypieku. Często bułeczki czy fantazyjne rogale tworzy się poprzez wypiekanie już gotowej, zamrożonej masy wytwarzanej przemysłowo. Takie pieczywo smakuje dosłownie jak wata, jest trudne w przechowywaniu, szybko pleśnieje, a co najgorsze jest niezdrowe i negatywnie wpływa na nasz nastrój i samopoczucie. Oczyszczona mąka pszenna nie zawiera żadnych wartościowych składników poza węglowodanami, które tylko i wyłącznie napędzają apetyt, pszenica spowalnia pracę jelit zaklejając je i zamiast odżywić nasz organizm obciążamy go ryzykiem szybkiego przybrania na wadze.

5. Jak kupić dobry, zdrowy chleb? Czego powinniśmy unikać i w jakich miejscach kupować pieczywo?

Od nas zależy jakie pieczywo kupujemy. Powinniśmy uważnie czytać etykiety i kupować produkty, w których w składzie jest tylko mąka żytnia, naturalny zakwas, woda i sól bez żadnego chemicznego składnika. Jeśli na opakowaniu podany jest rodzaj mąki to im jest on wyższy tym więcej bezcennych składników dla zdrowia zawiera. Chleb paczkowany w folię o przedłużonym terminie przydatności do spożycia nie jest do końca przekonywujący, ponieważ może zawierać konserwanty. Uważajmy też na przyciągające uwagę adnotacje typu „light”, „lekki”, „fitness”, tak na prawdę nic one nie znaczą. Pieczywo można ocenić także wizualnie lub fachowo rzecz ujmując organoleptycznie. Dobry chleb jest ciężki, dość twardy, po przekrojeniu powinien się ciągnąć i lepić do noża, zachowuje świeżość nawet do 10 dni. Chleb, którego kupować nie powinniśmy ma jednolitą, gąbczastą strukturę, w smaku jest słodkawy, słony, łatwo się kruszy, trudno kroi, a podczas smarowania powstają w nim dziury, dlatego zwracajmy uwagę na to co kupujemy. Wybierajmy sprawdzone piekarnie, nie markety i fast foody. Zachęcam wszystkich do samodzielnego wypieku domowego chleba. Zamieńmy naszą kuchnię w domową piekarnię, potrzebna będzie jedynie mąka, woda, sól oraz odrobina cierpliwości.

Małgorzata Panek

Witam. Mam problem z wagą, tzn mam 180cm wzrostu 21 lat a ważę niecałe 60kg od małego mam niedowagę, powoli staje się to uciążliwe zwłaszcza, że chciałbym zacząć budować masę mięśniową. Jem dosyć dużo 4-5 posiłków dziennie ale mam wrażenie, ze każdy z nich ląduje po godzinie w toalecie. Może to być spowodowane jakąś choroba? Próbowałem różnych diet i nic. Z góry dziękuję za odpowiedz.

Odpowiedź: Stan niedoboru masy ciała zaczyna się w momencie gdy BMI spada poniżej 18,5 u osób dorosłych. U niemowląt i dzieci do określenia wagi odpowiedniej dla wieku, płci i wzrostu używa się specjalnych siatek centylowych. Niski poziom BMI w Pana przypadku, kształtujący się na poziomie 18,51 może być symptomem nieprawidłowego funkcjonowania narządów trawiennych lub zaburzeniami hormonalnymi. Przyczyny niedowagi często wiąże się z również zaburzeniami w funkcjonowaniu układu naczyniowo-sercowego, co prowadzi do niewydolności krążenia. Być może jest Pan po prostu typem ektomorfika, o bardzo szybkim poziomie metabolizmu bez konsekwencji zdrowotnych. Na pewno warto skonsultować się z lekarzem, który zleci podstawowe badania hormonalne i z dietetykiem, który przeanalizuje Pana dietę i wskaże co warto w niej zmienić

Niedobór masy ciała pojawia się u również ludzi z chorobami rozrostowymi,jak nowotwory, może też towarzyszyć przewlekłym chorobom zakaźnym, np. gruźlicy. Niedowaga towarzyszy także anoreksji, bulimii i innym zaburzeniom o podłożu psychologiczno-psychicznym. Zmagają się z nią najczęściej osoby, które prowadzą bardzo aktywny tryb życia, są pobudliwe, nie potrafią wypoczywać albo tracą na wadze z powodu stresu. Zyskanie na wadze bywa zatem trudniejsze niż zrzucenie kilku kilogramów. Dlatego też istotne znaczenia ma odpowiednio zbilansowana dieta, która pozwoli odbudować organizm, bez gwałtownego jego obciążenia. Zbyt duża ilość kalorycznych potraw mogłaby spowodować tylko wzdęcia, biegunki, nudności czy wymioty.

Ogólne założenia diety pozwalającej przytyć kilka kilogramów zakładają spożywanie dziennie 5-6 posiłków, regularnie co 3-4 godziny, najlepiej o tej samej porze. Aby pobudzić apetyt przed posiłkiem należy wypić szklankę soku. Pamiętajmy o codziennym spożywaniu owoców i warzywa oraz unikaniu fast-foodów, potraw smażonych i tłustych, które są niezdrowe i długo zalegają w żołądku. Należy zrezygnować z napojów gazowanych i bardzo ostrych przypraw, które działają drażniącą na żołądek. Po obfitym posiłku warto pozwolić sobie na półgodzinny spokojny wypoczynek i popijać melisę, która uspokaja i spowalnia przemianę materii.